HISTORIA KULTURY EUROPEJSKIEJ
|
| Kod przedmiotu: 13 HKE22E |
Liczba punktów:
5
|
| Rok studiów:
1
|
Semestr:
2
|
| Liczba godz. wykładów:
30
| Liczba godz. ćwiczeń:
30
|
| Liczba godz. laboratoriów
0
| Liczba godz. seminariów
0
|
Nazwisko prowadzącego:
dr Lidia Fołtarz, prof. UAM dr hab. Jaromir Jeszke, dr Paweł Sawiński, dr Danuta Zydorek, dr Gerard Kucharski
|
Rodzaj zaliczenia:
Egzamin pisemny
|
Język:
Polski
|
Rodzaj przedmiotu:
Fakultatywny dowolnego wyboru
|
Poziom specjalizacji:
Zaawansowany
|
Treści merytoryczne:
A: WYKŁADY 1-2. Religia starożytnej Grecji i Rzymu a. podstawowe cechy religii antycznych, b. organizacja i charakter kultu c. świątynie jako miejsca kultu d. teogonia i kosmogonia e. wyobrażenia na temat bogów w ujęciu poetów i filozofów f. kapłani g. kulty misteryjne h. wyrocznie i. ubóstwienie człowieka w społeczeństwie greckim i rzymskim j. eschatologia i rytuały pogrzebowe 3. Seksualność starożytnych Greków i Rzymian a. zaręczyny, ceremonia ślubna, małżeństwo b. podział funkcji w związku małżeńskim d. cele i zadania małżeństwa e. prostytucja f. problem homoseksualizmu w kulturze antycznej 4-5. Sztuka starożytnej Grecji i Rzymu a. architektura grecka w okresie archaicznym, klasycznym i hellenistycznym: geneza porządków architektonicznych, typy świątyń greckich, miejsca lokalizacji i ich kontekst historyczny; obiekty użyteczności publicznej – teatry, gimnazjony i palestry b. ewolucja rzeźby greckiej od czasów archaicznych do okresu hellenistycznego c. malarstwo greckie d. ceramika – malarstwo wazowe e. architektura rzymska w okresie Republiki i Cesarstwa – fora, bazyliki, świątynie, amfiteatry, teatry, termy f. sztuka triumfalna – łuki triumfalne, tropajony g. rzeźba rzymska h. malarstwo rzymskie i. rzymska sztuka sepulkralna 6. Geneza kultury średniowiecznej i powstanie wspólnoty kulturowej „christianitas” 7. „Ojcowie założyciele” kultury europejskiej 8. Szkolnictwo i uniwersytety jako fundament europejskiej kultury 9. Środowiska kulturotwórcze a. zakony b. katedry c. dwór d. rycerstwo e. miasta i mieszczaństwo 5. Renesans, humanizm w kulturze europejskiej. Reformacja i kres jedności religijnej 10. Źródła idei nowożytnych jako inspiracje przemian w kulturze europejskiej (2 godziny) a. kryzys kultury średniowiecza; b. kultura antyczna; c. kultura wczesnochrześcijańska d. nowożytna kultura europejska wobec innych kręgów kulturowych e. kształtowanie się nowożytnej wizji świata i człowieka f. u źródeł tożsamości europejskiej 11. Nauka nowożytna i jej rola w kulturze europejskiej (2 godziny); a. ideały nauki w dziejach nowożytnych i najnowszych b. nowożytna rewolucja naukowa; c. uniwersytety, akademie nauk i towarzystwa naukowe; d. nauki stosowane i wyższe szkolnictwo zawodowe; e. społeczne konsekwencje rozwoju nauki; f. cechy charakterystyczne nauki europejskiej. 12. Kierunki przemian edukacji europejskiej w dobie nowożytnej (2 godziny); a. kierunki zmian w edukacji w dziejach nowożytnych i najnowszych Europy b. osiągnięcia nauk w edukacji europejskiej doby nowożytnej; c. reformy edukacji w dobie oświecenia; d. szkolnictwo powszechne i jego wpływ na kulturę europejska. 13. Narodziny kultury masowej w Europie (2 godziny) a. media jako źródło kultury masowej b. narodziny popularnych nurów sztuki (film) c. powszechny dostęp do dóbr kultury 14. Cechy kultury europejskiej XX w. (2 godziny) ; a. idee europocentryzmu w kulturze XIX i XX w b. konflikty światowe i kryzys nowożytnej wizji świata i człowieka XX w.; c. relacje ekologia a kultura w XX w.; d. relacje cywilizacja a kultura w XX w.; e. idee europocentryzmu w kulturze XIX i XX w.; f. Tożsamość europejska, narodowa, etniczna i regionalna w XX i na pocz. XXI w. B: ĆWICZENIA: 1-2. Literatura starożytnych Greków i Rzymian a. Homer – problem autorstwa Iliady i Odysei, zjawisko „nakładania się światów” w poematach homeryckich, Iliada i Odyseja jako źródło historyczne b Narodziny dramatu i komedii greckiej; teatr grecki c. Historiografia grecka, główne trendy i przedstawiciele 3-4. Filozofia antyczna - filozofia jońska, sofiści - Sokrates, Platon, Arystoteles - filozofia hellenistyczna (stoicy, epikurejczycy, sceptycy, cynicy) - filozofia rzymska 5. Recepcja kultury antycznej w kulturze nowożytnej i współczesnej 6. Ogólna charakterystyka średniowiecza europejskiego a. Źródła do dziejów kultury średniowiecznej Europy b. Drogi rozprzestrzeniania się kultury w Europie w V-XV w. 7. Początki kultury średniowiecznej a. Spuścizna antyczna a rozwój kultury średniowiecznej, b. Formy oddziaływania kultury antycznej na kultury szczepowe c. Kultura państw barbarzyńskich na terenie Europy d. Analiza procesu kształtowania się i oddziaływania kultury chrzescijańskiej 8. Chrześcijaństwo i Kościół w rozwoju kultury europejskiej a. Główne idee, nurty, mechanizmy upowszechniające kulturę w państwach europy zachodniej i środowej b. Nauczanie religii a rozwój kultury, c. Wpływ architektury i sztuki sakralnej na rozwój kultury, d. Piśmiennictwo religijne – gatunki, typy, zakres oddziaływania 9. Społeczeństwo średniowiecznej Europy a. Rozwój i wykształcenie się warstw społecznych, b. Charakterystyka warstw społecznych, c. Obraz społeczeństwa, d. Najważniejsze ośrodki kultury V-XV w., e. Uniwersytety i szkolnictwo w Europie średniowiecznej 10. Kultura łacińska a kultura bizantyńska a. Recepcja kultury bizantyńskiej na ziemiach europejskich, b. Budownictwo romańskie gotyckie, c. Obyczaje, wzorce zachowań, moda, szkolnictwo, liturgia itp., d. Rozmiary i znaczenie wpływu poszczególnych kultur na siebie, 11. Kultura europejskiego średniowiecza a. Adaptacja kultury średniowiecznej w czasach nowożytnych i współczesnych b. Drogi oddziaływania kultur narodowych w czasach średniowiecza 12.Geneza i rozwój nauki nowożytnej . Szczególne osiągnięcia myśli naukowej w zakresie nauk ścisłych , przyrodoznawstwa i nauk społecznych. Ważniejsze wynalazki i ich zastosowanie jako podstawa przeobrażeń kapitalistycznych w Europie i na świecie. 13. Idee, ideologie i doktryny europejskie od czasów Oświecenia do współczesności. Ważniejsze kierunki filozofii ( materializm i idealizm) i ich przedstawiciele, ideologie polityczno – społeczne ( konserwatyzm i liberalizm), rozwój ideologii narodowych i nacjonalizmów europejskich .Uwarunkowania gospodarczo – społeczne i polityczne . 14. Życie religijne i sytuacja wyznaniowa w państwach Europy od XVIII w. do czasów współczesnych. Znaczenie religii w życiu narodów Europy, konflikty religijne i ich podłoże . Stosunek Kościoła katolickiego do kwestii przemian społecznych i politycznych ( encykliki) . Narodziny nowych wyznań i ruchów religijnych w Europie od czasów Reformacji . 15. Przemiany edukacyjne w Europie ( XVI –XX w.) . Zainteresowania edukacyjne i działalność oświatowa w wybranych państwach na tle przemian społecznych , politycznych i gospodarczych czasów nowożytnych i najnowszych. Filozofia wychowania i ideologie oświatowe a potrzeby społeczne . Edukacja ustawiczna i oświata dorosłych jako wyzwania współczesności. Kształcenie na odległość w społeczeństwie informacyjnym. 1. 16. Życie codzienne Europejczyków w XIX i XX wieku. Problemy demograficzne . Przewrót i przyspieszenie cywilizacyjne przełomu XIX i XX w. Obyczaje , tradycje , warunki życia, komunikacja i przemieszczanie się. Mass media i społeczeństwo informacyjne. Wojny światowe i ich wpływ na życie codzienne w Europie XX wieku.
|
Cele przedmiotu:
Przedmiot ma na celu: 1. ukazanie głównych trendów kształtowania się kultury europejskiej z uwzględnieniem warunków ekonomicznych, społecznych i politycznych; 2. ukazanie wpływów innych kręgów cywilizacyjno – kulturowych na kulturę europejską; 3. ukazanie idei wspólnych dla całej Europy, zmierzających do kształtowania tożsamości europejskiej; 4. wykształcenie umiejętności postrzegania dziedzictwa kulturowego jako spólnego dorobku społeczeństw zamieszkujących Europę; 5. wykształcenie umiejętności syntetycznego ujęcia kultury europejskiej i określenia kulturowych mechanizmów ją tworzących, rozumianej jako rzeczywistość myślowa i społeczna.
|
Zalecana literatura:
P. Rietbergen, Europa. Dzieje kultury, Warszawa 2001
Kultura Polski średniowiecznej, X-XIII w, red. J. Powiat, Warszawa 1986;
|
Wymagania wstępne:
brak
|
